Waszyngton wchodzi do gry. Umowa USA–Argentyna podkopuje przyszłość UE–Mercosur

Nowe porozumienie handlowe między Stanami Zjednoczonymi a Argentyną może istotnie wpłynąć na przyszłość Mercosur oraz na losy wieloletnich negocjacji tych krajów z Unią Europejską. Według doniesień międzynarodowych mediów, umowa zawarta przez rząd prezydenta Javiera Mileia obejmuje m.in. preferencyjny dostęp argentyńskiej wołowiny do rynku USA, uznanie równoważności sanitarnej oraz uproszczenia regulacyjne dla inwestycji.

Choć formalnie porozumienie nie zmienia wspólnej taryfy zewnętrznej Mercosur, w praktyce może stanowić precedens osłabiający zasadę wspólnych negocjacji handlowych, zapisaną w Decyzji CMC 32/00. Dokument ten zobowiązuje państwa członkowskie do prowadzenia rozmów z krajami trzecimi w imieniu całego bloku. Nie przewiduje jednak automatycznych sankcji, co w obecnej sytuacji stawia pod znakiem zapytania skuteczność jego egzekwowania.

Kluczową rolę w tej układance odgrywa Brazylia. Jeżeli zdecyduje się zaakceptować ruch Argentyny, Mercosur może stopniowo przekształcić się z jednolitego bloku w luźną platformę współpracy, gdzie państwa członkowskie będą zawierały własne umowy dwustronne. Taki scenariusz budzi więc obawy w Brukseli.

Umowa UE–Mercosur, politycznie uzgodniona już w 2019 roku, od lat napotyka opór części państw członkowskich Unii, zwłaszcza Francji i Austrii, które podnoszą kwestie ochrony rolnictwa i standardów środowiskowych. Jak informuje „Handelsblatt”, brazylijski Kongres nie zdecydował się na szybką ratyfikację porozumienia z UE. Powołano specjalną komisję parlamentarną, która ma ocenić m.in., czy rolnicy z Ameryki Południowej powinni otrzymać analogiczne klauzule ochronne do tych wynegocjowanych przez stronę europejską.

Administracja USA, preferująca model bilateralnych porozumień zamiast układów blok–blok, może w ten sposób przyspieszyć proces erozji wspólnej polityki handlowej Mercosur. W efekcie Unia Europejska staje wobec mniej przewidywalnego partnera, a finalizacja kompleksowej umowy międzyregionalnej staje się jeszcze bardziej niepewna.

Eksperci podkreślają, że decyzja Buenos Aires ma znaczenie wykraczające poza kwestie handlowe. To test dla jedności Mercosur i sygnał, że globalna architektura handlowa ulega dynamicznym przekształceniom w kierunku większej elastyczności i rywalizacji o wpływy gospodarcze.